“Neem rust voordat je afgeknapt bent”

Marjan:

“Toen ik drie jaar gele­den covid kreeg was ik niet eens erg ziek, maar ik ben daar­na niet meer vol­le­dig opge­knapt en bleef ont­zet­tend moe. Naast mijn werk als psy­cho­loog in mijn prak­tijk aan huis voor levens­vreug­de en sek­su­a­li­teit werk­te ik toen ook als POH-GGZ in een huis­art­sen­prak­tijk, maar daar wer­ken ging hele­maal niet meer. Sinds een jaar ben ik defi­ni­tief 80 tot 100% arbeidsongeschikt.

Ik ben rede­lijk nuch­ter en het type mens dat teleur­stel­lin­gen zo snel moge­lijk accep­teert en er het bes­te van pro­beert te maken. Mijn glas is altijd half­vol en ik ben erg van ‘count your bles­sings’. Daar­naast ben ik ook best eigen­wijs en ik dacht er zon­der hulp — behal­ve van de huis­arts — wel uit te komen. Ik kwam ook wel een eind, door mijn ken­nis als psy­cho­loog en door een aan­tal vaar­dig­he­den die ik eer­der in mijn leven al had ont­wik­keld. Ik heb mezelf bij­voor­beeld al jong aan­ge­leerd om goed voor mezelf te zor­gen omdat ande­ren dat niet vol­doen­de deden. Daar­door weet ik goed van mezelf wat ik fijn vind en kan ik goed mijn gren­zen aangeven.

Na ander­half jaar had ik toch behoef­te om eens met iemand te pra­ten over hoe het ging. Ik had een dag­pa­troon ont­wik­keld waar­mee ik het rede­lijk kon red­den, maar voel­de me wel elke dag na de lunch totaal afge­knapt. Ik rek­te de mid­dag en sliep voor het avond­eten vaak wel twee uur om ook ’s avonds nog een beet­je ener­gie te heb­ben. De huis­arts raad­de mij aan naar een ergo­the­ra­peut te gaan. Daar leer­de ik iets wat ik echt nog niet wist: het is beter om te rus­ten voor­dat je hele­maal afge­knapt bent.

Waarom is het beter om eerder rust te nemen?

Als je chro­nisch moe bent heb je als het ware een accu die maar voor een deel gevuld is. Je kunt niet méér doen dan je met die klei­ne hoe­veel­heid ener­gie aan­kunt en je accu is snel hele­maal leeg. En als je accu een­maal vol­le­dig leeg is, laadt hij niet goed meer op, dus dat moet je eigen­lijk zien te voor­ko­men. Daar­om heb ik samen met de ergo­the­ra­peut mijn dag­pa­troon flink aan­ge­past. Ik neem nu echt elke twee uur twin­tig minu­ten rust. Het liefst lig­gend in een rus­ti­ge, don­ke­re kamer. ’s Och­tends sta ik vrij laat op en pro­beer ik een klein half uur­tje bui­ten te lopen. Ver­der doe ik wat klei­ne din­ge­tjes in huis of kijk ik tele­vi­sie. Ik doe in de mid­dag één acti­vi­teit waar ik veel con­cen­tra­tie voor nodig heb, zoals een gesprek met cli­ën­ten of iets rege­len voor de dans­sa­lon die ik heb opge­zet. En in de avond kies ik echt alleen wat ik heel leuk vind. Dan ga ik bij­voor­beeld op de e‑bike naar een con­cert of film. Napra­ten doe ik niet of alleen heel kort want dat is te vermoeiend.

‘Als je accu volledig leeg is, laadt hij niet goed meer op,
dus dat moet je zien te voorkomen.’

Deze dag­in­de­ling vraagt natuur­lijk wel veel dis­ci­pli­ne en het lukt ook echt niet altijd. En het is soms ook las­tig afstem­men met mijn man, die hele­maal geen plan­ma­tig type is. Maar geluk­kig heb ik wel altijd van een rus­tig tem­po gehou­den. En ik schaam me ook niet om bij­voor­beeld tij­dens een eten­tje te vra­gen of ik even ergens een half uur­tje kan gaan lig­gen. Ik lig ook wel­eens in een park op een bank­je met een krant onder mijn schoe­nen. Dat is wel een beet­je gek, als een soort zwer­ver, maar ik dóe het wel want ik merk dat het werkt. Ik ben nog steeds moe maar ik heb nu door de week heen veel min­der momen­ten dat ik me totaal afge­knapt en heel erg naar voel. Ik ben nu ook flexi­be­ler in mijn agen­da dan voor­heen: ook ’s mid­dags kan ik acti­vi­tei­ten plan­nen, ter­wijl ik me eer­der de hele mid­dag lam­len­dig voel­de en echt geen acti­vi­tei­ten of afspra­ken aankon.

Wat is de belangrijkste winst van leven met een vast dagpatroon?

Ik doe door mijn post­co­vid véél min­der dan ik vroe­ger deed, maar de din­gen waar ik echt van houd kan ik toch nog blij­ven doen. Ik heb ook gemerkt dat de din­gen waar je het meest van houd de min­ste ener­gie kos­ten én heel belang­rijk zijn voor je levens­ge­luk. Op deze manier kan ik nog dan­sen, vrij­en, men­sen ont­moe­ten, uur­tjes voor mijn klein­zoon zor­gen, naar een mooi con­cert of mooie film. Ik kan nog — in een aan­ge­past tem­po — op vakan­tie en een beet­je wer­ken, ja, ik voel me echt een geluk­kig en dank­baar mens!”